Hoe ga je op zoek naar voorouders die emigreerden naar de Verenigde Staten van Amerika? Meestal begin je met een aanwijzing in een bevolkingsregister of de lijsten (‘staten van landverhuizers’) die na 1848 werden bijgehouden met mensen die vanuit Nederland vertrokken. Bewaard gebleven passagierslijsten zijn een goede bron. Over vroege migranten in de 18de eeuw is al veel geschreven, en vanaf 1820 was er de registratie op Ellis Island en voorlopers bij aankomst in Amerika. Naast de burgerlijke stand (geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten) zijn er overlijdensberichten en databases met begraafplaatsen om te zoeken naar familie overzee. Verder houdt de overheid iedere tien jaar een volkstelling, waarin je een schat aan persoonlijke informatie kunt vinden. City and Area directories kennen wij in Nederland niet, maar zijn vergelijkbaar met telefoonboeken. Degenen die het Nederlanderschap opgaven om Amerikaans staatsburger te worden zijn geregistreerd in de naturalisatiedossiers.

In 1848 begon de Nederlandse overheid met het bijhouden van de ‘Staat der landverhuizers naar Noord-Amerika of andere overzeesche gewesten’. Deze lijsten met emigranten werden per jaar en per gemeente bijgehouden, door de provincies verzameld en doorgestuurd naar de minister van Binnenlandse Zaken. In deze bron vind je personen die in het betreffende jaar uit Nederland vertrokken zijn, met naast hun personalia de maatschappelijke klasse, gezinssamenstelling, reden voor emigratie (bijvoorbeeld lotsverbetering) en de vermoedelijke bestemming. Toch zijn lang niet alle emigranten in de staten van landverhuizers terug te vinden. Allereerst omdat alleen alleenstaande emigranten en gezinshoofden werden vermeld. Daarnaast meldden sommige emigranten hun vertrek niet bij de gemeente, uit gemakzucht of bijvoorbeeld omdat ze gezocht werden door justitie.

De originele staten van landverhuizers uit de periode 1848-1877 bevinden zich in het Nationaal Archief in Den Haag. Een naamindex is via de website te doorzoeken. Scans van de bron zijn doorzoekbaar en te in te zien via de website FamilySearch. In sommige van de provinciale Regionale Historische Centra zijn lijsten beschikbaar over een langere periode, waarbij de langstlopende reeks (die van Collectie Overijssel) loopt tot 1919. Om die te kunnen doorzoeken moet je dus eerst weten waar de migrant woonde voordat hij vertrok.

Van elk schip − en later ook van elk vliegtuig − dat naar de emigratielanden vertrok, zijn passagierslijsten opgesteld. Daarop werden naast de namen van passagiers en die van de bemanning vaak ook een leeftijd, vertrekplaats en bestemming, plus het aantal stuks bagage vermeld. 19de-eeuwse passagierslijsten zijn in Nederland niet bewaard gebleven, maar voor de periode 1900-1969 zijn lijsten van de Holland-Amerika Lijn (HAL) beschikbaar. De database met de passagiersnamen en bijbehorende scans van het Stadsarchief Rotterdam zijn te raadplegen via de website van het Stadsarchief en via WieWasWie.

Verder beschikt het Nationaal Archief over enkele Nederlandse passagierslijsten, maar dat zijn over het algemeen geen gestructureerde of langlopende bestanden.

Nederlandse emigranten maakten de overtocht ook vanuit andere Europese havens, zoals Le Havre, Antwerpen, Bremen, Hamburg, Londen, Liverpool en Glasgow. Via de website Cyndi’s list ontdek je eenvoudig of en waar passagierslijsten voor een bepaalde haven gepubliceerd zijn.

Passagierslijsten van schepen en vliegtuigen uit latere perioden zijn te vinden via de website Ancestry.

Vroege migranten, die tussen 1727 en 1776 naar Pennsylvania (de toenmalige basis van de Verenigde Staten) vertrokken, zijn te vinden in het naslagwerk van Rupp, A Collection of Upwards of 30,000 Names of German, Swiss, Dutch, French & other Immigrants in PA from 1727 to 1776. Deze is te vinden in de CBG-bibliotheek, maar wordt ook online als PDF aangeboden. Uit deze periode bestaan geen Europese vertrekstaten.

Vanaf 1820 tot en met 1891 werden landverhuizers die naar de Verenigde Staten trokken geregistreerd in Castle Garden op Manhattan. Na 1892 zetten emigranten hun eerste voet aan wal bij Ellis Island, nabij New York. De registratie daar loopt tot 1924. Tot slot zijn er de New York Passenger and Crew Lists van 1925 tot 1957. Deze drie bronnen zijn samengevoegd tot een database met 65 miljoen records. Naast de database met namen van de passagiers vind je scans van de originele scheepsmanifesten (ship manifests). Die leveren interessante aanvullende informatie over de immigranten, zoals de bestemming in de Verenigde Staten en bij wie ze daar de eerste periode gingen wonen.

In de Verenigde Staten worden geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten bijgehouden vanaf 1900, maar er zijn ook staten die hier eeuwen eerder mee startten. Deze registers worden wel aangeduid met BMD, de afkorting van Birth, Marriage and Death. Het varieert per staat of deze vital records online beschikbaar zijn via Ancestry of FamilySearch. De originelen bevinden zich bij het Department of Health van de desbetreffende staat.

Overlijdensberichten

Amerikaanse overlijdensberichten zijn uitgebreid en maken het mogelijk een hele familie te reconstrueren. Meestal wordt de levensloop van de overledene verteld, inclusief namen van de ouders, namen van de (klein)kinderen, maar ook broers en zussen. Hierbij wordt meestal de tweedeling gemaakt van vooroverleden en levende familieleden. Aanvankelijk vind je deze obituaries in kranten, tegenwoordig zijn de obits online te vinden, via de begrafenisondernemer of verzamelwebsites zoals Legacy.

Graven

Zoeken naar overleden personen in de Verenigde Staten kan via de websites Find A Grave en BillionGraves. Beide sites bevatten foto’s, namen en data van graven. De graven zijn op naam te doorzoeken.

Amerikaanse bevolkingsregisters die alle verhuizingen bijhouden en waaruit complete gezinnen gereconstrueerd kunnen worden, bestaan niet. Wel zijn er sinds 1790 de tienjaarlijkse volkstellingen. Ambtenaren gingen van huis tot huis en noteerden wie er op dat moment woonden. De meest recente volkstelling die openbaar is, stamt uit 1950. De volgende, die van 1960, zal beschikbaar komen in april 2032.

Over het algemeen geven de volkstellingen informatie over alle personen die bij de huishouding horen: leeftijden, geboorteplaatsen, adres, beroep, immigratie en staatsburgerschap, huwelijk en militaire diensttijd. De volkstellingen zijn via zowel FamilySearch als Ancestry online doorzoekbaar.

City and area directories zijn een fenomeen dat wij in Nederland niet kennen. Het zijn adreslijsten, die vergelijkbaar zijn met telefoonboeken. Hierin vind je (alfabetisch gerangschikt) de naam, het beroep en het huisadres per hoofd van het huishouden per stad.

Veel migranten kozen ervoor het Nederlanderschap op te geven en zich te laten naturaliseren tot Amerikaans staatsburger. De naturalisatiedossiers van de Verenigde Staten over de periode 1794 tot 1995 zijn via Ancestry te doorzoeken.