Deze tijd kan wel wat voorouderlijke lessen in protest gebruiken. Er zitten dan ook flink wat actievoerders in de nieuwe Gen. Onze voorouders konden er wat van. Van de Beeldenstorm, acties voor het invoeren van algemeen kiesrecht en vrouwenrechten, tot verzet in de Tweede Wereldoorlog en tegen koloniale onderdrukking. De nieuwe Gen. leest als een handboek voor protest. Je zou er een protesthandboek van kunnen maken.
Op 8 maart is het Internationale Vrouwendag. Vrouwenrechten staan wereldwijd onder druk. Femicide en seksueel misbruik van vrouwen bepalen regelmatig het nieuws. Sinds de eerste Internationale Vrouwendag in 1912 hebben vrouwen gestreden voor kiesrecht voor vrouwen (1919), gebruik van de anticonceptiepil (1957) en recht op abortus (1984), en werd het arbeidsverbod voor getrouwde vrouwen afgeschaft (1958). Toch wordt er sinds een aantal maanden weer regelmatig gedemonstreerd voor vrouwenrechten bij het beeld van de 19de-eeuwse feminist Wilhelmina Drucker bij mij in de straat in Amsterdam. Feminist en schrijver Betsy Perk die Peter Altena zo treffend in Gen. beschrijft zou er een geërgerde zucht om gelaten hebben. Zij zette zich haar hele leven in voor de vrouwenbeweging. Ondanks tegenwerking van de dames en heren van stand die haar ‘te gewoontjes’ vonden.
Portret van Christina Elisabeth (Betsy) Park, 1875. Foto Wasch & Co. RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag .
Deze Gen. bevat nog meer geschiedenissen van oproerkraaiers en actievoerders. Over onze 16de-eeuwse voorouders die in de door Alva bezette Nederlanden katholieke kerken bestormden bijvoorbeeld, over de Friese ‘dwarskop’ Vitus Bruinsma, die voor algemeen kiesrecht en verheffing van de arbeidersklasse streed en over de dappere verzetsstrijder Leen Valstar die door een triviale overtreding werd ontmaskerd door de nazi’s.
De drang tot protest kan van generatie op generatie overgaan. De dochter en kleindochter van Beppie Visser (87) gaan net als zijzelf de straat op tegen onrecht. Beppie begon in een demonstratie tijdens de Hongaarse opstand in 1956. Haar dochter deed als vijftienjarige mee aan een protestactie tegen kernenergie en haar kleindochter demonstreerde voor het klimaat. Kleindochter Sacha: ‘Dat je met een gouden lepel in je mond bent geboren, daar kan je niks aan doen, maar wát je daarmee doet is een keuze.’
Tijdens de ‘Boycot Outspan aktie’ werd geprotesteerd tegen de verkoop van Zuid-Afrikaanse sinaasappelen bij Albert Heijn, 23 mei 1973. Foto door W. Punt / Anefo. Nationaal Archief.
We kunnen nog heel wat van onze voorouders leren als het om protesteren gaat. In het Protest-dossier van deze Gen. kan de aspirant demonstrant zijn hart ophalen. Of je kunt gewoon lekker gaan zitten voor de verhalen over de koppige, eigenzinnige strijders tegen onrecht uit onze (familie)geschiedenis.
Kirsten Munk
Hoofdredacteur Gen.
De nieuwe Gen. wordt gedrukt bij drukkerij Wilco in Amersfoort.
