Volgeboekt

Wanneer de organisator van Komjunto, een cultureel festival voor de Caboverdiaanse gemeenschap, aan het publiek vraagt welke onderwerpen besproken moeten worden, grijpt Oscar Lima zijn kans. Hij loopt naar het podium, pakt de microfoon en zegt: ‘Ik wil graag een workshop over hoe je je familiegeschiedenis onderzoekt.’ Begin 2026 is het zover. Jasminda Araújo Pereira en Jane Ortet van stichting .ZER10 en organisatoren van Komjunto hebben naar de wens van Oscar geluisterd, en het CBG gevraagd wat het voor hen kon betekenen. Samen met CBG-onderzoeker Jacqueline Verkleij zijn vervolgens twee workshops familiegeschiedenis geprogrammeerd. Het enthousiasme was zo groot dat beide workshops volgeboekt waren. Oscar Lima was een van de gelukkige deelnemers.

Herinneringen

Tijdens de workshop leerde Lima hoe je een stamboom opstelt. En ook dat je familieleden in de Nederlandse archieven kunt vinden wanneer ze in hier zijn overleden. Hij kreeg de persoonskaart van de oom van zijn vader te zien, met namen van diens ouders.

Oscar Lima. Privécollectie.                               

Lima is in Rotterdam geboren, maar zijn ouders en grootouders komen van Santo Antão, een van de eilanden van Cabo Verde (vroeger bekend als Kaapverdië). ‘Lijk ik op iemand?’, vraagt hij zich af.  Zijn ouders zijn familiemensen. Toen Lima nog klein was ging hij regelmatig met hen naar Cabo Verde om familieleden te ontmoeten. Hierdoor koestert hij familiebanden. Uit respect en nieuwsgierigheid gaat hij op zoek naar zijn voorouders.

Zijn ouders reageren enthousiast wanneer Lima hen bevraagt. Samen met hen maakt hij een stamboom, en zij halen herinneringen op aan de mensen die erin voorkomen. Zo kan Lima zich een voorstelling maken van hoe zij eruit hebben gezien, en hoe hun leven was.

Dorpje op Santo Antão. Privécollectie.

Mondelinge overlevering

Zijn moeder vertelt hem over een tachtigjarige neef in Cabo Verde die misschien nog iets over hun familiegeschiedenis weet. Gezien zijn leeftijd moet Lima niet te lang wachten hem naar de verhalen te vragen. In oktober gaat hij bij hem op bezoek om ook met hem de namen in de stamboom door te nemen.  Hij beseft namelijk dat hij het van archieven én mondelinge overlevering moet hebben. Want tijdens de workshops is duidelijk geworden dat het vinden van voorouders lastig is. De Portugese overheid registreert bijvoorbeeld bij de geboorte de familienamen van de vader en moeder, waardoor iedereen een dubbele familienaam draagt. Dit zorgde bij de registratie in Nederland nogal eens voor verwarring. Regelmatig werd van de familienaam van moederskant een tweede voornaam gemaakt. Tel daarbij de taalbarrière op, de fonetische spelling, en je krijgt een woud aan namen. Soms demotiveert dat hem om verder te gaan met zoeken, maar hoop zorgt ervoor dat hij door blijft gaan. Hij doet het voor zijn dochter. ‘Ik moet er als vader voor zorgen dat ze in aanraking komt met haar voorouders en hun verhaal, zodat ze weet waar ze geworteld is. Dat is mijn verantwoordelijkheid.’

Zoektips

CBG-onderzoeker Jacqueline Verkleij geeft je vier tips hoe je op zoek kunt gaan naar je Caboverdiaanse voorouders.

1.      Begin bij het begin: praat met je ouders, grootouders, ooms, tantes, kennissen – wie je dan ook maar iets over je familie kan vertellen. Enerzijds omdat officiële documenten als geboorte- of overlijdensakten pas na een aantal jaar openbaar worden, anderzijds omdat zaken als beweegredenen of emoties niet in de officiële akten zijn geregistreerd.

2.      Als je (groot)ouders ten tijde van hun overlijden in een Nederlandse gemeente waren ingeschreven, kun je hun persoonskaart opvragen. Hierop staan in de meeste gevallen ook de namen van hun ouders genoteerd, zodat je meteen al een generatie verder bent in je zoektocht.

3.      Zoek op naam of op land in de database van FamilySearch. Deze organisatie heeft miljoenen akten van over de hele wereld gescand, ook van de burgerlijke stand en de kerkregisters van Cabo Verde.

4.      Raadpleeg de website barrosbrito.com. Hier vind je een uitgebreide genealogie waarin tal van Caboverdiaanse families voorkomen. Let wel op: hoewel uiterst zorgvuldig samengesteld, is de genealogie helaas niet compleet!