Interview met Cas Reijnders
Door Dorine van der Wind, Tekstschrijver, journalist en researcher – Gen.Magazine Augustus 2026.
Hoe kijk je naar je familiegeschiedenis als je ontdekt dat de mensen met wie je bent opgegroeid niet je biologische familie zijn? Wat doet het met je identiteit als je afstamt van iemand anders dan je altijd hebt gedacht? En moet je eigenlijk wel zomaar een commerciële DNA-test doen?
Dit interview stond in het Augustusnummer van Gen.Magazine. Ben je benieuwd naar de andere artikelen? Koop Gen. los of neem een abonnement.
Als je familie niet je biologische familie is
Interview
NRC-journalist Cas Reijnders (35) doet uit nieuwsgierigheid een DNA-test bij MyHeritage. Hij vermoedt Italiaanse roots te hebben en hoopt dat bevestigd te zien. Dat blijkt niet het geval. In plaats daarvan ontdekt hij dat hij een halfzus heeft, en daarmee dat zijn vader niet zijn biologische vader is. Die vondst vormt het begin van een zoektocht die hij samen met collega Kim Bos vastlegt in de podcast Koekoekskind. ‘De podcast heeft me geholpen dit alles te verwerken’, vertelt Reijnders. ‘Ik moest het aangaan. Bovendien ontdekten we dat mijn verhaal onderdeel is van iets veel groters.’ Reijnders komt er ook achter dat hij onderdeel is van een vruchtbaarheidsaffaire. Toen Reijnders’ ouders gynaecoloog Henk Ruis hulp vroegen om zwanger te worden gebruikte hij donorzaad, zonder dat zij daarvan op de hoogte waren. Dit deed hij ook bij een groot aantal andere ouders. De gevolgen zijn groot voor het hele gezin. ‘Als ik had kunnen kiezen, had ik alles liever bij het oude gelaten’, zegt hij. ‘Dan had ik die DNA-test nooit gedaan.’

Cas Reijnders
Muisklik met grote gevolgen
Volgens DNA-deskundige Maarten Larmuseau zou- den commerciële DNA-tests gepaard moeten gaan met duidelijke waarschuwingen. ‘Vooral wanneer mensen zo’n test voor de lol doen, zonder de mogelijke gevolgen te overzien. Bedrijven adverteren met het ontdekken van je afkomst, maar die etnische schattingen zijn vaak weinig betrouwbaar en verschillen per aanbieder. Verwantschappen daarentegen zijn wél accuraat.’ Larmuseau is niet tegen DNA-onderzoek, integendeel: ‘Kinderen hebben het recht te weten wie hun biologische ouders zijn. Maar mensen moeten zich realiseren dat één muisklik grote gevolgen kan heb- ben. Zo’n ontdekking raakt niet alleen jou, maar vaak een hele familie.’ Uit zijn eigen kwalitatief onderzoek blijkt dat veel mensen die onverwacht familiegeheimen ontdekken via DNA-onderzoek psychische klachten ontwikkelen. ‘Ze komen terecht in een identiteitscrisis. Bovendien kunnen familiebanden onder druk komen te staan wanneer blijkt dat ouders jarenlang niet eerlijk zijn geweest.’

Maarten Larmuseau
Puzzelstukjes
Ook Reijnders worstelde na zijn ontdekking met zijn identiteit. ‘Ik was een tijdje helemaal vastgelo- pen. Wie ben ik? Was mijn leven anders verlopen als ik mezelf meer had herkend in mijn ouders? Opeens komt alles in een ander daglicht te staan.’ Zelfs jeugdfoto’s en onschuldige herinneringen krijgen een andere betekenis. ‘Als iemand vroeger zei: “Dat heb je van je vader”, dan dacht ik daar niets bij. Nu kijk ik daar anders naar.
‘Als ik had kunnen kiezen, had ik alles liever bij het oude gelaten’
Je wordt je veel bewuster van de verschillen tussen jezelf en je familie.’ Toch heeft de podcast hem uiteindelijk ook iets gebracht. ‘Ik heb veel gesprekken gevoerd met mijn ouders en zussen. Onze band is daardoor hechter geworden. Langzaam vallen de puzzelstukjes op hun plek en begrijp ik beter wie ik ben geworden.’ Tijdens dat proces kreeg Reijnders begeleiding van een hulpverlener van Fiom. ‘Een van onze taken is donorkinderen te ondersteunen bij de zoektocht naar hun biologischefamilie’, vertelt Jelmer Soes,
‘Het blijft schokkend hoe achteloos sommige artsen met mensenlevens zijn omgegaan’
eveneens werkzaam bij dit expertisecentrum. ‘We voeren vaak gesprekken met het hele gezin. Deze gesprekken laten zien hoe belangrijk het is om dit samen aan te gaan.’ Volgens hem roept zo’n ontdekking vaak veel onzekerheid, verdriet en boosheid op. ‘Het blijft schokkend te zien hoe achteloos sommige artsen destijds met mensenlevens zijn omgegaan.’

Jelmer Soes, foto door Rodney Kersten
Bijna als daten
Naast donorkinderen en -ouders begeleidt Fiom ook mensen die als kind zijn afgestaan. ‘Bij afstands- moeders speelt soms dwang en daardoor is er veel verdriet en pijn’, zegt Soes. Tijdens een bijeenkomst van Fiom zag hij hoe herkenbaar die zoektocht naar identiteit is. ‘Daar zaten een 17-jarig donorkind en een 77-jarige man die als baby was afgestaan. Ondanks hun totaal verschillende achtergrond her- kenden ze veel in elkaars ervaringen. Vragen als: wie ben ik, waar kom ik vandaan en waarom ben ik zoals ik ben? Die blijken universeel.’ Marijke Noordanus (87) is als baby afgestaan door haar biologische moeder. Daar kwam ze op 16-jarige leeftijd achter toen ze kolen bij de kolenboer haalde en haar achternaam noemde. ‘O, ben jij die aangenomen dochter’, vroeg hij achteloos. Thuis vertelde ze dit aan haar ouders en vroeg of het klopte. Ze beves- tigden het en gaven aan het nooit verteld te hebben uit angst haar kwijt te raken. Noordanus ontving de brieven waarin haar biologische moeder destijds aangaf officieel afstand van haar baby te doen. Ze was een gescheiden vrouw die inwoonde bij haar moeder met haar zoontje, en kon de zorg er niet bij hebben. ‘Het was een andere tijd dan nu, ik heb haar nooit iets kwalijk genomen. Ik vond het vooral voor haar afschuwelijk. Ik ben heel goed terechtgekomen bij lieve ouders die echt als mijn ouders voelden. Dit nieuws veranderde daar niks aan, ik ging niet anders over hen of mezelf denken. Ik was vooral verbaasd dat ze bang waren mij kwijt te raken.’
Die angst herkent Reijnders. ‘Mede uit loyaliteit naar mijn vader ben ik nog niet op zoek gegaan naar mijn donor. Mijn vader zegt altijd dat er voor hem niks verandert en gelukkig is dat zo, onze band is alleen maar beter geworden.’ Wel heeft hij inmiddels con- tact met een tot dan toe onbekende halfzus. ‘Dat voelt soms bijna als daten, je zoekt naar overeen- komsten en herkenning. Bij alles vraag je je af: zit dit in mijn DNA? Of je vindt iets bij de ander wat je een beetje kwijt was geraakt. Mijn halfzus en ik hebben allebei journalistiek gestudeerd; zij is een andere kant opgegaan. Maar door ons contact is zij weer meer met journalistiek bezig gegaan.’
Belangrijk besef
Noordanus is zelf nooit actief op zoek gegaan naar haar biologische familie. De behoefte was er simpel- weg niet. Tot haar dochter op een dag bij de kapper in een oude Story zat te bladeren en een oproep las van een vrouw die op zoek was naar haar vader. In het artikel stond de naam van haar moeder, precies dezelfde naam als die van haar eigen moeder. ‘Ik heb contact opgenomen met die halfzus. Mijn moeder bleek inmiddels overleden te zijn, maar dankzij haar kwam ik in contact met de zussen van mijn moeder. Zij ontvingen me met open armen en vertelden alles wat ze wisten over mijn moeder. Dat voelde als thuiskomen.’ Ook ontdekte ze onverwachte overeenkomsten met haar nieuwe familie. ‘Met een nichtje deel ik bijvoorbeeld een enorme liefde voor Engelse tuinen. Dat soort herkenning is heel bijzonder.’ Haar nieuwe familie bestond uit gezel- lige, vrolijke mensen, net als de familie waar ze in opgroeide. ‘Ik zie het als een toevoeging, maar het heeft mijn leven niet ingrijpend veranderd.’ Toch verliep niet ieder nieuw contact zo warm. ‘Met mijn halfzus klikte het uiteindelijk niet. Je kunt ook gewoon te veel van elkaar verschillen. En de oudste zoon van mijn moeder wilde helemaal geen contact.’
‘Ik zie het als een toevoeging, maar het heeft mijn leven niet ingrijpend veranderd’
Volgens Noordanus is dat een belangrijk besef voor mensen die aan zo’n zoektocht beginnen. ‘De hereniging met biologische familie kan ook teleurstellend zijn.’ Een paar jaar geleden besloot Noordanus, met hulp van haar kleinzoon, alsnog haar biologische vader te zoeken. Een DNA-test via MyHeritage leverde niets op. Uiteindelijk kwam ze terecht bij Els Leijs uit Bussum, beter bekend als ‘de familiedetective van Nederland’. Na maanden van diepgravend onder- zoek vond Leijs een halfbroer. ‘Hij heeft me veel verteld over mijn vader. Ik hoorde dat hij door zijn oor- logsverleden in Nederlands-Indië geen gemakkelijk mens was.’

Catharina Klazina de Leeuw, de biologische moeder van Marijke Noordanus. Privécollectie

Marijke Noordanus
Biologische informatie
Volgens Larmuseau moeten familiegeheimen niet langer verborgen blijven. ‘Het moet verschrikkelijk zijn te ontdekken dat iedereen om je heen het geheim kende, behalve jijzelf.’ Hij pleit voor meer openheid, ook wanneer een biologische verwant- schap toevallig aan het licht komt via medisch onderzoek. ‘Instellingen beroepen zich vaak op pri- vacy, maar kinderen hebben ook rechten. Zij hebben het recht te weten van wie ze afstammen.’ Dit recht is vastgelegd in artikel 7 van het internationale VN- Kinderrechtenverdrag. Ieder kind heeft vanaf de geboorte het recht zijn of haar afstamming te ken- nen, wat betekent dat ze moeten kunnen achterha- len wie hun biologische ouders zijn. DNA speelt daarin een belangrijke rol, zegt Larmuseau. ‘Het bevat de biologische informatie die je hebt meegekregen. Bovendien vragen artsen regelmatig naar aandoeningen die in de familie voorkomen. Dan wil je wel weten of die familiegeschiedenis daadwerkelijk van jou is.’
Meer weten?
- Fiom is het expertisecentrum voor verwantschapsvragen, donorconceptie en adoptie
- Koekoekskind is een podcast van Cas Reijnders en Kim Bos over donorafstamming en familiegeheimen
- Leijs & Partners is een officieel, door het Ministerie van Justitie en Veiligheid erkend recherchebureau, en het eerste bureau van Nederland dat zich specialiseert in genetische genealogie. Zie Familiezoeken.nl