Familiegeschiedenis en migratie in Museum Fenix

September 2026
CBG-nieuws
Familie & Migratie

Het Onderzoeksnetwerk familiegeschiedenis en migratie is op 17 juni jl. van start gegaan met een goedbezochte bijeenkomst in migratiemuseum Fenix in Rotterdam. Vertegenwoordigers van genealogische verenigingen voor mensen met een migratieachtergrond en wetenschappers bespraken de mogelijkheden tot samenwerking.

Kennisuitwisseling stimuleren

Iedereen heeft het recht te weten waar die vandaan komt. Vanuit deze missie werkt het CBG sinds dit jaar aan het Onderzoeksnetwerk familiegeschiedenis en migratie (OFM). Dit onderzoeksnetwerk wil het laagdrempeliger maken voorouders te zoeken die niet in Nederland zijn geboren. Bovendien wil OFM kennisuitwisseling tussen familieonderzoekers (particulieren) en de wetenschap stimuleren. De startbijeenkomst vond plaats in migratiemuseum Fenix in Rotterdam, op 17 juni jl.

Foto tijdens het event in Fenix van RIta Tjien-Fooh voor een spreekgestoelte.

Rita Tjien Fooh, directeur van het Nationaal Archief Suriname.

Onderzoeksgidsen

Eregast in Rotterdam was Rita Tjien Fooh, directeur van het Nationaal Archief in Paramaribo, Suriname. Zij benadrukte dat familiegeschiedenis een belangrijke emancipatoire functie kan hebben bij verschillende gemeenschappen met een migratieverleden. Andere sprekers waren Suze Zeilstra (auteur van De Voormoeders) en de oprichters van stichting .ZER10, die in samenwerking met het CBG onderzoekworkshops naar Caboverdische voorouders ontwikkelt. Maar waarom is OFM opgericht, en welke plannen heeft het CBG met dit nieuwe onderzoeksnetwerk?

Deskundigheid over voorouderonderzoek in archieven is er al heel lang. In the early zeros maakte het CBG – toen nog Centraal Bureau voor Genealogie – daar zeven onderzoeksgidsen over, met de veelzeggende titel Voorouders van Verre. Deze gidsen worden nog altijd geraadpleegd, maar zijn aan grondige revisie toe. Zo zijn ze geschreven voordat onderzoek doen via het ‘Wereldwijdeweb’ de norm werd. Bij het CBG bestaat al jarenlang de wens om deze gidsen inhoudelijk en in vorm te vernieuwen.

Programmamanager OFM Barbara Boender houdt een introductie tijdens de startbijeenkomst in Fenix.

Gespecialiseerde familieonderzoekers

Bovendien gebeurde er veel in de samenleving. De aandacht voor het koloniale verleden van Nederland en de geschiedenis van de slavernij boorde bij een grote groep identiteitsbewuste jonge Nederlanders met een migratieachtergrond de vraag aan naar wij zij vandaan kwamen, wat hun verhaal was, hoe zij geworteld zijn. Genealogische verenigingen zoals de Indische Genealogische Vereniging (IGV) en de Stichting voor Surinaamse Genealogie (SSG) hebben decennialange ervaring met bronnen en voorouderonderzoek op hun specifieke thema’s. Sinds een aantal jaar werkt het CBG steeds meer samen met deze zeer gespecialiseerde familieonderzoekers. Ook bij andere stichtingen, grassroots en particuliere onderzoekers is veel kennis aanwezig. Het Onderzoeksnetwerk wil kennisdeling tussen deze familieonderzoekers, erfgoedorganisaties en universiteiten stimuleren. Door samen te werken kunnen we minder ervaren onderzoekers helpen en het onderzoek laagdrempeliger maken. De startbijeenkomst zette de toon voor deze samenwerking. De komende tijd zal in werksessies gekeken worden naar kansen en uitdagingen bij familiehistorisch onderzoek. Per onderzoeksgebied kunnen zo behoeften in kaart worden gebracht en projecten worden ontwikkeld.