Je kunt je onderzoek naar je Surinaamse voorouders het beste beginnen met de Volkstelling van 1921. In dat jaar reisden tellers door heel Suriname en registreerden wie in welk huis woonde. In de burgerlijke stand vind je vervolgens geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten, voor zover deze op grond van de privacywetgeving openbaar zijn. Ook historische kranten kunnen je stamboom uitbreiden. Tips voor het zoeken naar tot slaaf gemaakte Surinaamse voorouders vind je op onze themapagina Slavernijverleden. Bij de Stichting voor Surinaamse genealogie vind je medezoekers in Surinaamse bronnen.

Veel gedigitaliseerde informatie is terug te vinden via onze database WieWasWie en de website van het Nationaal Archief. Voor sommige bronnen zul je echter nog steeds naar Suriname moeten. Daarnaast is succes helaas niet altijd gegarandeerd omdat veel bronnen verloren zijn gegaan.

Volkstelling (1921)

De registers van de Volkstelling uit 1921 bevatten alle persoonsgegevens van de bewoners van een bepaald adres, zoals naam, geboortedatum en -plaats, onderlinge (familie)relaties, maar ook welke religie en welk beroep zij hadden en of zij in of buiten een huwelijk waren geboren. De naam van de hoofdbewoner en het adres staan op het voorblad van de lijst, de andere gegevens staan op de vervolgbladen.

Voor zover openbaar is de Volkstelling van 1950 eveneens digitaal te doorzoeken.

Burgerlijke stand (vanaf 1828)

De registratie van geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten van vrije personen in Suriname startte in 1828. Tot slaaf gemaakten komen hierin tot hun vrijlating of de afschaffing van de slavernij in 1863 niet voor. Op onze pagina Slavernijverleden vind je zoektips voor deze groep.

De burgerlijke stand van Suriname is onderverdeeld in akten uit Paramaribo en uit de districten. Lang niet alles is bewaard gebleven; vooral van de districten ontbreekt er veel.

Via de website van het Surinaamse Nationaal Archief kun je zoeken op naam, maar nog niet alle akten zijn doorzoekbaar. Momenteel vind je er de volgende delen van de Burgerlijke Stand:

• De geboorteakten van Paramaribo over de periode (1828-1921)
• De geboorteakten van de districten (1828-1863)
• De overlijdensakten van Paramaribo (1858-1915)
• De overlijdensakten van de districten (1846-1880)

De Surinaamse burgerlijke stand is ook via scans, op plaats en dan jaartal geordend, in te zien via de website van het Nederlandse Nationaal Archief.

De meest recente akten worden in Suriname bewaard bij het Centraal Bureau voor Burgerzaken.

Wijkregisters (1828-1847)

De database van de Wijkregisters van Paramaribo (1828-1847) bevat de gedeeltelijk bewaard gebleven bevolkingsregisters van zowel vrije personen als tot tot slaaf gemaakten. Hierin vind je per adres naam, leeftijd, beroep, religie en ‘etniciteit’ van de bewoners. Met dit laatste wordt een indeling bedoeld in blank, gekleurd of ‘vrije zwarte’. Ook de huiseigenaar kan vermeld zijn.

Volkstelling (1811)

Toen Suriname in 1811 onder Brits bestuur viel, werd eveneens een volkstelling gehouden. Hierin wordt vermeld of tot slaaf gemaakten uit Afrika kwamen of niet. Er is een index op gemaakt die te raadplegen is via de website Concordans Paramaribo.

Doop-, trouw- en begraafregisters (voor 1828)

De doop-, trouw- en begraafboeken van Suriname zijn online beschikbaar. Dit archief is religieus gemengd: je zult er zowel hervormden (gereformeerden) als rooms-katholieken, luthersen en joden in vinden.
De scans bevatten registers met aangiften tot ondertrouw en aantekeninglijsten van huwelijken, gedaan ten overstaan van Raden van Politie. Daarnaast zijn er geboorteakten en akten van doop en huwelijk, plus overlijdensregisters van diverse kerkgenootschappen in Suriname uit de periode 1662-1838. Verder zijn er akten over lidmaten van de Evangelische Broedergemeente, afdrachten aan de kerk (speciaal bij begrafenissen) en scheidingen van tafel en bed. Het originele archief berust in het Nationaal Archief van Suriname.

Neem ook eens een kijkje in de historische-krantendatabase Delpher. Je kunt daarin selecteren op Surinaamse kranten. Daarin kunnen meldingen staan uit de burgerlijke stand, zoals aankondigingen van geboorten, huwelijken of overlijden. Of misschien vind je wel een artikel met foto van het  werkjubileum van je opa!

Het is mogelijk dat je in je zoektocht terechtkomt bij voorouders die tot slaaf gemaakt waren. Zij hadden geen achternaam en werden niet in de burgerlijke stand geregistreerd. De website van het Nationaal Archief in Den Haag heeft diverse databases met scans over dit onderwerp, uit verschillende en overlappende periodes. De originele bronnen bevinden zich overzee.

Alleen wanneer tot slaaf gemaakten een officiële achternaam hadden gekregen (vanaf 1833 in geval van vrijlating en na de afschaffing van de slavernij in 1863 alle voormalig tot slaaf gemaakten), is het mogelijk geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten te vinden.

Boeroes

Het woord ‘boeroes’ is afgeleid van ‘boeren’. Bij het Nationaal Archief vind je een database genaamd Boeroes (1845-1950).

Deze Nederlandse immigranten vestigden zich in de periode juni 1845 tot januari 1853 in Suriname.

Chinezen

Omdat met de afschaffing van de slavernij in zicht een tekort aan arbeidskrachten werd gevreesd, werden in 1858 al 18 Chinezen als contractarbeider ingehuurd op de plantage Catharina Sophia. Dit was het begin van 20 jaar Chinese arbeidsmigratie naar Suriname.

Ghanezen

Sommige militairen die in Ghana (Afrika) geworven waren voor het Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger zijn naar Suriname overgebracht. In 1840 werd eenmalig een detachement van vijftig rekruten naar Suriname gestuurd ter versterking van het Korps Koloniale Guides. Vaak is van hen de afkomst of het dorp bekend vanwaar zij uit Afrika kwamen, voordat ze in de Nederlandse vestiging Elmina werden geronseld. Zij werden met verschillende namen aangeduid, zoals Orang Blanda Itam, Belanda Hitam, Zwarte Hollanders of Indo-Afrikanen.

Hindostanen

Contractarbeid werd in Suriname ingevoerd om de plantages te voorzien van arbeidskrachten na de afschaffing van de slavernij in 1863. Voormalig tot slaaf gemaakten werden gedwongen er nog tien jaar te werken, voordat zij vanaf 1873 werden vervangen door Hindostanen vanuit Brits-Indië. Tot 1916 zouden deze arbeidskrachten vanuit India naar Suriname komen.

De database van Hindostaanse contractarbeiders bij het Nationaal Archief is op naam doorzoekbaar.

Een deels overlappende, deels andere database is de Centraal Historische Database Hindostanen CHDH. Deze is gebaseerd op immigratieregisters, klappers (met de naam van de persoon, naam van het schip, contractcode en status: overleden, vertrokken), de Volkstelling Suriname 1921 en de zogenoemde Calcutta-brieven. Dit zijn brieven die officiële instanties in Suriname, India en het Caribisch gebied elkaar stuurden met betrekking tot Hindostanen en hun familie. Zo’n 20.000 historische locaties (district, politiestation, dorp) zijn gekoppeld aan Google Maps.

Javanen

Hoewel zij Javaanse contractarbeiders worden genoemd, kwamen deze arbeidskrachten niet allemaal van het eiland, maar ook uit andere delen van voormalig Nederlands-Indië (Indonesië). Hun gegevens zijn in te zien via de database Javanen (Contractarbeiders)

Er is ook een Stichting Comite Herdenking Javaanse immigratie.

Libanezen

Libanezen, vroeger ook Syriërs genoemd, kwamen omstreeks 1890 vanuit het Franse buurland Guyana naar Paramaribo. Dit deden zij op eigen initiatief, voor de handel in textiel. Het is een zeer kleine groep: slechts 500 bewoners van Suriname, ongeveer 0,1% van de gehele bevolking, heeft minstens één Libanese grootouder.

Een goede bron om meer te weten te komen over deze bevolkingsgroep is het boek ‘Libanezen in Suriname. Van Bcharre naar Paramaribo’ (2006) van Ad de Bruijne.

Marrons

Marrons zijn tot slaaf gemaakten die al (ver) voor de afschaffing van de slavernij in 1863 zijn gevlucht naar het oerwoud. Daar bouwden zij een eigen samenleving op. Er zijn in Suriname 6 Marron-stammen. Een daarvan, de Saamaka, komt uit de eerste groepen tot tot slaaf gemaakten die in de 16de eeuw uit Afrika vervoerd werden. Saamaka-Marrons zijn voornamelijk gevlucht in de periode tussen 1670 en 1720.

Moeders zijn belangrijk bij Marrons; hun familie bepaalt alles. Mannen vallen onder de stamboom van hun stammoeder. De kinderen die zij met een vrouw hebben, worden in hun moeders stamboom vermeld. Als een man bij meerdere vrouwen kinderen heeft, dan staan die dus niet bij elkaar, maar bij de moeders genoteerd, los van elkaar in de stamboom.

Bij kennismaking noemt een marron eerst de rivier waarbij hij woont, dan tot welke clan (lö = stammoeder) hij behoort, vervolgens het dorp, bëë (‘buik’ = dochters of familiegroep) of wosudendu (= ‘in het huis’, kleinkinderen of gezin) en dan pas zijn eigen naam.

Voor je onderzoek is het belangrijk te weten tot welke lö je werkelijk behoort (van moederskant). Ga na hoe namen zijn vastgesteld en vastgelegd. Een persoon kan meerdere namen hebben. Informatie ligt gevoelig. Het kan zijn dat mensen die je vraagt naar je Marro-voorouders je willen beschermen tegen wraakgeesten en daarom niets zeggen.

Marrons zijn, omdat ze gevlucht waren, heel lang nergens officieel geregistreerd. Vanaf 1765 is er de kerkelijke invloed van de Evangelische Broedergemeente en vanaf 1860 vanuit de rooms katholieke kerk, zowel in christelijke als niet-christelijke dorpen. Ook werden er toen wel nieuwe namen aangenomen. Achternamen werden gekoppeld aan dorpen. Pas omstreeks 1960 kwam de bevolkingsregistratie van Marronnamen echt op gang, of werden familienamen toegekend. Je zult dus in de burgerlijke stand vaak tevergeefs naar Marrons zoeken.

Stichting voor Surinaamse genealogie

De Stichting voor Surinaamse Genealogie (SSG) is opgericht in februari 2001. Haar leden houden regelmatig bijeenkomsten (konmakandra’s) en zijn aanwezig op de CBG VriendenVrijdag. Tijdens deze bijeenkomsten vind je enthousiaste medezoekers naar alle Surinaamse bevolkingsgroepen. De SSG heeft een stappenplan op haar site gepubliceerd voor de beginnende Surinaamse onderzoeker.

Sranan famiri
In 2009 heeft Pieter Bol samen met Jean Jacques Vrij de onderzoeksgids ‘Sranan famiri’ geschreven, deel 5 in de CBG-reeks Voorouders van Verre. Een leuk startpunt voor mensen die zich in hun Surinaamse wortels willen verdiepen. De gids is via CBG Bibliotheek aan te vragen en in te zien op de studiezaal van het Nationaal Archief, of tweedehands te verkrijgen.

Let op: De boeken van de CBG-reeks Voorouders van Verre dateren uit de jaren 2007 tot 2011. Het kan zijn dat de informatie verouderd is en dat ze woorden bevatten die we vandaag de dag niet meer gebruiken.