CBG bronnen
Verver

Verborgen verleden met Alex Klaasen

14 maart 2019

In de voorlopig laatste aflevering van deze reeks van Verborgen Verleden horen we dat acteur, theatermaker en zanger Alex Klaasen vooral benieuwd is naar de invloed van zijn voorouders op zíjn leven. Alex denkt dat de familie van moederskant heel Brabants is, of kwamen ze toch van elders? En welke ontdekkingen kwamen niet in de uitzending?

Aan moederszijde van Alex Klaasen is een opvallende uitzondering qua naamgeving te vinden. Het is nog niet eens zo lang geleden, dat kinderen standaard werden vernoemd en dan meestal naar hun grootouders. Deze traditie is eeuwenoud en ook een handig hulpmiddel als je als genealoog gezinnen reconstrueert, zeker die van vóór 1811. Het eerste kind werd vernoemd naar vaderszijde, het tweede kind naar moederszijde, kind nummer drie heette hetzelfde als de opa of oma van vaderszijde enzovoort.

Verborgen Verleden met Alex Klaasen

Verborgen verleden met Alex Klaasen

Opvallende naamgeving

Voorvader Jan van der Sande(n) die broodbakker van beroep was, huwde in 1842 in Oirschot met Johanna Cornelia de Rooij. Dit echtpaar gaf hun kinderen heel bijzondere voornamen, onder meer Hipolijstus, Fireminus, Pantaleon, Athasia en Carolus Gummarus Ode. Betovergrootvader Van der Sande(n) ging door het leven met de voornaam Amandus Vitalis. Helaas is onbekend waarom Jan van der Sande(n) en zijn echtgenote hun kinderen zulke voornamen uit de oudheid gaven. Het zal zeker opvallend zijn geweest in Oirschot destijds.

Militairen

Betovergrootvader Amandus Vitalis van der Sande hoefde niet in dienst, aangezien hij afgekeurd werd wegens lichaamsgebreken. De bron voor dit gegeven was een bijlage bij de huwelijksakten. Veel genealogen concentreren zich wat de burgerlijke stand betreft op de geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten, maar juist de huwelijksbijlagen kunnen meer vertellen over iemands persoonlijke verhaal.

Vi-II---1920-ca.jpg

Willem Visscher (1899-1974) in militaire dienst - zittend, tweede van rechts, ca. 1920. Foto: CBG | Collectie Visscher II.

'Gebreken van de gezigtswerktuigen'

In het Certificaat Nationale Militie, een bijlage bij de huwelijksakte, staat als nummer 325 vermeld. Dit nummer staat voor een lichamelijke afwijking waardoor iemand zijn militaire dienstplicht niet (meer) kon vervullen. De betekenis van deze nummers zijn in de Nederlandse Staatscourant na te gaan, via de historische kranten van Delpher. Blader eventueel een bladzijde vooruit of achteruit, want de lijst mogelijke afwijkingen is lang. Nummer 325 valt in de categorie 'ziekten en gebreken van de gezigtswerktuigen'. Dit specifieke nummer heeft betrekking op een oogafwijking, namelijk verduistering in het lensstelsel, grauwe staar. Op zich is het bijzonder dat staar al bij een twintiger voorkomt. Volgens het Oogfonds is er vaak sprake van een erfelijke factor, maar kunnen ook een ontsteking of een beschadiging aan het oog door een ongeluk hier de oorzaak van zijn.

Soldaat van ongehuwde moeder

Aan vaderszijde is er ook een militaire link. Voorvader Antoon Klaassen, met dubbel s, is in Ottersum in Limburg geboren in 1808. Bij zijn huwelijk in 1837 werd hij vermeld als soldaat. Hij was de zoon van een ongehuwde moeder Johanna Klaassen, die dagloonster was. Heb je zelf ook militaire voorouders, lees dan hier meer achtergrondinformatie.

'Leuk om te zien dat die handelsgeest heel diep geworteld zit in mijn familie aan moederskant. Met de voorstelling die ik nu zelf maak, ben ik eigenlijk mijn eigen winkel begonnen. Dus misschien dat ik toch een heel klein beetje iets aan die kant heb opgepikt.'

Welvaart

Aan moederskant is de handelsgeest duidelijk aanwezig. In de aflevering maakt Alex Klaasen kennis met de teuten, de marskramers die met hun waren dorpen bezochten. Wat niet aan bod kwam, is dat de Noord-Hollandse tak van moederszijde ook redelijk vermogend was. Jan Oudejans en Neeltje van Baar, de voorouders van betovergrootmoeder Hillegonda Cornelia Oudejans bezaten onroerend goed. Zij hadden bijvoorbeeld vier huizen, waaronder een huismanswoning genaamd “het Rookhol” en een ander genaamd “Toeval” (bron: Tom van Baar: De Noord-Hollandse familie Van Baar). Deze informatie komt uit één van de vele genealogiën die in CBG Bibliotheek staan. Zoek op je eigen naam om te ontdekken of er een genealogie van jouw familie in de CBG Bibliotheek staat.