Schande in de nieuwe Gen.
3 maart 2025
Gen.magazine covers 2023-2024.
Roddel en achterklap, we zijn er gek op. Dat geldt niet alleen voor de moderne mens die zich gewillig laat voorlichten door influencers als Yvonne Coldeweijer, RTL Boulevard en in de jaren ‘70 door ‘societyjournalist’ Henk van der Meijden; ook in de oudheid fluisterde men al hoofdschuddend over morele dwalingen.
Jan Caspar Philips, Vrijage, circa 1740-1760. Prent, Rijksmuseum Amsterdam.
Hoewel roddelen niet bepaald een aantrekkelijke eigenschap is, zit er een positieve kant aan. Het is de maïzena van de correcte meerderheid; gezamenlijk afstand nemen van normloosheid biedt menig gemeenschap de geruststelling het juiste te doen. Er zal vast ook jaloezie meespelen bij het smiespelen over de vrijbuiters die zich niets aantrekken van burgerlijke normen en waarden. Hoe dan ook, de eerste Gen. van dit jaar staat vol met roddels en schandalen. Ze zorgen al eeuwen voor goede verhalen.
Cornelis Troost, Portret van jacob Campo Weyerman 91677-1747), 1724. olieverf op zilver, privécollectie.
Dat een goed schandaal een grote menigte in beroering kon brengen wist ook Jacob Campo Weyerman, wiens 18de-eeuwse weekbladen vol geruchten een groot publiek aanspraken. Hij was zelf ook geen heilige en ging genadeloos onderuit.
Cornelis Troost, De misleyden, circa 1739-1750. olieverf op doek, Rijksmuseum Amsterdam. Weyerman vertoont zich als de ambassadeur der Laberlotten voor het venster van de herberg 't Bokje in de Haarlemmerhout. Een groep mensen kijkt naar zijn als een gezicht beschilderde achterwerk.
De overspelige liefde heeft tot talloze schandalen geleid. Het was niet alleen een morele, maar ook een religieuze en juridische zonde. Er waren dan ook heel wat mensen die zich geroepen voelden aan te tonen dat de buitenechtelijke amourette van Elisabeth en Jacob in de 18de eeuw een stevige dwaling was. In de Tweede Wereldoorlog was zelfs de NSB-top misnoegd over het ongewone liefdesleven van NSB-baas Anton Mussert: hij trouwde zijn tante, had een affaire met een nichtje en had er nog een aantal flings naast.
Misschien herinner je je Mathilde Willink, de raadselachtige muze van kunstenaar Carel Willink. Ze was op alle fronten onaangepast door het leeftijdsverschil tussen haar en haar geliefde, haar woedeuitbarstingen en de uitbundige creaties die zij droeg. De ongrijpbare paradijsvogel kwam net zo mysterieus aan haar einde als ze eruitzag.
Wij begrijpen dat niet iedereen gezien wil worden met deze Gen., die bol staat van de riooljournalistiek. Roddels kunnen het zicht op historische feiten flink vervagen. Vrees niet, er staan heel veel serieuze, goed onderbouwde verhalen in dit nummer. Allemaal een feest om te lezen.