Naar de hoofdinhoud Naar de navigatie

(Algemeen) Politieblad

CBG-collectie
Misdaad en straf
Misdaad en Straf
Vervolgonderzoek

Het Algemeen Politieblad was in de 19de en 20ste eeuw een belangrijk communicatiemiddel van de Nederlandse politie. Het verscheen voor het eerst in 1852 en werd onder andere gebruikt om opsporingsberichten en (wettelijke) besluiten landelijk te verspreiden.

Het CBG heeft alle jaargangen van het Algemeen Politieblad uit de periode 1852-1946 in zijn bezit. De jaargangen tot 1900 zijn gescand en kunnen gratis (met een CBG Vriendschap) of tegen betaling (met een dagpas) online worden geraadpleegd via CBG Verzamelingen [link naar Zoeken]. Er wordt gewerkt aan het scannen en doorzoekbaar maken van de resterende jaargangen. Zodra dat project klaar is, zal ook die informatie online beschikbaar worden gesteld.

In het Algemeen Politieblad vind je persoonsgegevens van gezochte personen, signalementen met hun uiterlijke kenmerken, redenen van hun uitzetting of opsporing, beschrijvingen van slachtoffers van misdrijven en beschrijvingen van gestolen voorwerpen. Daarnaast worden er personele mededelingen gedaan, zoals aanstellingen, overplaatsingen, promoties, beloningen en standplaatsen van veldwachters en rijkspolitieambtenaren.

Tips

  • Bij een herhaalde vermelding staat soms alleen de naam van de hoofdpersoon. In zo’n geval moet je wat verder bladeren om de bijbehorende informatie te vinden.
  • Wanneer een gezochte persoon is veroordeeld, kun je via het Algemeen Politieblad achterhalen in welk rechtbankarchief je verder onderzoek kunt doen.
  • Vanaf 1947 staan de signalementen niet meer in het Algemeen Politieblad, maar in het Opsporingsblad
  • De vermelding ‘thans zwervend’ is niet alleen van toepassing op landlopers. Soms werden daarmee ook Sinti, Roma en kermisklanten bedoeld.
  • Opsporingsberichten uit de Tweede Wereldoorlog met betrekking tot Joden kunnen een aanwijzing zijn dat zij ondergedoken waren. De plaats waar zij het laatst waren gezien, vormt dan een aanknopingspunt voor verder onderzoek.

Vragen over deze bron?

Heeft u een vraag over deze bron? Neem contact met ons op en wij staan u graag te woord.

Verdieping

Lees verder:

In de beginperiode richtte het Algemeen Politieblad zich vooral op de uitvoering van de eerste Nederlandse vreemdelingenwet, die enkele jaren eerder  was ingevoerd (de Vreemdelingenwet van 13 augustus 1849). Daardoor is het een belangrijke bron voor onderzoek naar vreemdelingen. Later verschoof de aandacht naar andere politiezaken, zoals de opsporing van gestolen voorwerpen, verdachten en daders van misdrijven, vermiste personen, deserteurs en mensen die waren gevlucht uit de bedelaarsgestichten.

De in het Algemeen Politieblad opgenomen signalementen geven een beeld van het uiterlijk van de gezochte personen. Dat is waardevolle informatie, zeker wanneer er geen foto’s van hen beschikbaar zijn. Er kan ook sprake zijn van ‘vervallen signalementen’ (vaak lange lijsten vermeldingen zonder verdere informatie). De persoon in kwestie wordt dan niet langer gezocht. Soms wordt daarbij de reden vermeld: hij of zij is opgepakt of naar het buitenland vertrokken. Vooral dat laatste kan belangrijke aanknopingspunten opleveren voor verder onderzoek.