CBG bronnen
famads Verzamelingen

Familieadvertenties

Aankondigingen van geboorte, huwelijk en overlijden uit kranten zijn vooral handig bij het onderzoek naar recente generaties, maar geven ook inzicht in de leefomstandigheden van voorouders.

Het gebruik om familieadvertenties in de krant te plaatsen is in de achttiende eeuw vanuit Frankrijk overgewaaid naar ons land. In het begin was het alleen de maatschappelijke bovenlaag die adverteerde. Met het toenemen van het aantal kranten - en lezers - in de negentiende eeuw, breidde dit gebruik zich uit over de gehele bevolking.

Familieadvertenties Kuiper Verzamelingen

Lief en leed in krantenknipsels.
CBG | Familieadvertenties Kuipers.

Informatie in familieadvertenties

Het grootste deel van de familieadvertenties bestaat uit overlijdensaankondigingen. Daarin staan doorgaans de naam en geboortedatum en -plaats van de overledene en de namen van de partner en kinderen. In huwelijksaankondigingen en advertenties van huwelijksjubilea staan de namen van de huwelijkspartners en de trouwdatum. Geboorteaankondigingen komen relatief gezien het minst voor. In de eerste helft van de negentiende eeuw ontbreekt daarbij vaak de naam van het kind. De ouders worden wel altijd vermeld. 

Tussen de familieadvertenties zijn ook andersoortige berichten te vinden, zoals aankondigingen van vertrek naar Nederlands-Indië, faillissementen of bedankjes voor de betoonde belangstelling na een huwelijk.

Soms zijn adressen in advertenties opgenomen, of bijvoorbeeld iets over de omstandigheden waaronder een sterfgeval of geboorte heeft plaatsgevonden. Ook beroepen en functies van de hoofdperso(o)n(en) werden regelmatig vermeld. Deze gegevens kunnen inzicht geven in de leefomstandigheden van personen in het verleden. 

Familieadvertenties Wolters Verzamelingen

Functies en adressen in Familieadvertenties. Familieadvertenties Brouwer.
CBG | Familieadvertenties.

Familieadvertenties bij het CBG

De verzameling familieadvertenties van het CBG telt zo´n twintig miljoen knipsels. De collectie is mede tot stand gekomen door de kniparbeid van vrijwilligers. Onder begeleiding van het CBG knipte een netwerk van vrijwilligers jarenlang de advertenties uit enkele honderden kranten. Het CBG stopte in 2010 met het verzamelen van familieadvertenties omdat ze tegenwoordig veelal (ook) online geplaatst worden. De verzameling familieadvertenties bestaat uit drie delen, die elk een periode bestrijken: tot 1970, 1970-2000 en 2000-2010. Binnen elke deelverzameling zijn de advertenties op familienaam geordend van A tot Z. En binnen een naam zijn advertenties chronologisch gerangschikt, van oud naar nieuw.

Hartog familieadvertentie Verzamelingen

'Heden avond ten half zes ure overleed aan de gevolgen van roodvonk, ons dierbaar Dochtertje. Familieadvertenties Hartog. CBG | Familieadvertenties

Raadplegen

De advertenties tot 1970 en vanaf 2000 zijn op persoonsnaam (familienaam plus voornaam) ontsloten en de advertenties uit de periode 1970-2000 op familienaam. Deze advertenties zijn doorzoeken via onze website CBG Verzamelingen. Ook de afbeeldingen van de knipsels zijn daar te bekijken en te downloaden. Daarvoor heb je een Vriendschap of een dagtoegang nodig.

De advertenties uit de periode 2000-2010 zijn nog niet gedigitaliseerd, maar kunnen in hun oorspronkelijke papieren vorm op de studiezaal van het Nationaal Archief worden ingezien. Bij het zoeken in CBG Verzamelingen wijst dit zich vanzelf.