CBG bronnen
Bidprentjes Verzamelingen
Bidprentjes. Foto: CBG

Bidprentjes

Bidprentjes zijn prentjes die binnen het katholieke geloof uitgedeeld worden ter herinnering aan een bepaalde gebeurtenis.

Over bidprentjes

Bidprentjes zijn prentjes die binnen het katholieke geloof uitgedeeld worden ter herinnering aan een bepaalde gebeurtenis. Bijvoorbeeld een doopsel, een eerste communie of een huwelijk, maar vooral bij een overlijden. De bidprentjes voor overledenen (ook wel doodsprentjes genoemd) zijn bedoeld om de nagedachtenis van de overledene levend te houden en mensen op te roepen om te bidden voor zijn of haar ziel.

De oudste prentjes dateren uit het einde van de zeventiende eeuw en zijn gemaakt voor geestelijken of andere aanzienlijke personen. In de loop van de negentiende eeuw werd het gebruik van bidprentjes gemeengoed in katholieke kring en ook nu nog worden bidprentjes uitgegeven.  

Informatie op bidprentjes

De voorkant van een bidprentje bestaat van oudsher uit een religieuze voorstelling, bijvoorbeeld een afbeelding van Maria, Jezus of een heilige. Later werd ook wel voor een portret(foto) gekozen van de hoofdpersoon. Op de achterkant van het bidprentje staan gegevens over de persoon waarvoor het prentje is opgemaakt. Het prentje bevat vaak ook een oproep tot gebed of een Bijbelse tekst.

Oude bidprentjes Verzamelingen

Bidprentjes uit de 18e en 19e eeuw. CBG | Bidprentjes.

Recente gegevens, portretten en onderscheidingen

Aanvankelijk vermeldden de bidprentjes vaak alleen namen en informatie over geboorte en overlijden van de hoofdpersoon. Later verschenen er uitgebreidere biografische beschrijvingen. Hierin kun je bijvoorbeeld informatie vinden over eventuele (kerkelijke) onderscheidingen, functies, missiewerk en kerkelijke jubilea.

bidprentje Maria Feys 1833 Verzamelingen

Bidprentje van Maria Feys, huisvrouw van Gregorius Bruls. Overleden te Amsterdam den 20sten mei 1833. CBG | Bidprentjes

Bidprentjes bij het CBG

Het CBG bezit een collectie van meer dan een miljoen bidprentjes uit Nederland en Belgie uit de periode 1800 tot heden. De collectie is samengesteld uit door onszelf verzameld materiaal en verzamelingen van derden, zoals instituten of genealogen. De verzameling groeit nog altijd. 

Hoewel het CBG vooral Nederlandse bidprentjes verzamelt, stoppen we in de grensstreken (vooral met Vlaanderen) niet onmiddellijk op 1 meter over de grens.

Raadplegen 

Onze verzameling bidprentjes is online op naam te doorzoeken via CBG Verzamelingen. Een deel daarvan (120.000 prentjes met daarop 200.000 namen) is ook online als scan te bekijken. De andere prentjes zijn alleen in onze bronnenzaal in Den Haag te bekijken op microfiche. De website geeft dan aan waar je het fiche vindt. Deze collectie wordt gedigitaliseerd. Momenteel zijn er ongeveer 120.000 prentjes digitaal beschikbaar, die in het geheel zo’n 200.000 personen ontsluiten. De oude CBG-verzameling van ongeveer 1,2 miljoen stuks, is gemicroficheerd en in de bronnenzaal te raadplegen. De index op geslachtsnaam van deze laatste verzameling is in CBG Verzamelingen opgenomen.

Bidprentjes in archiefdozen

Bidprentjes in archiefdozen, veilig in het archief van het CBG. Foto: CBG