CBG bronnen
Politieagenten Verzamelingen
Portret van politieagent M.G. Blijenberg (1883-1975) (rechts) en A.A. Feijt (geb. 1880, zwager van M.G. Blijenberg). 1906-1913. Collectie: Het Utrechts Archief.

Algemeen Politieblad

Het Algemeen Politieblad was een belangrijk communicatiemiddel van de Nederlandse politie in de negentiende en twintigste eeuw. Het blad werd vanaf 1852 gebruikt om opsporingsberichten en (wettelijke) besluiten landelijk te verspreiden.

Aanvankelijk richtte het blad zich vooral op de uitvoering van de eerste Nederlandse Vreemdelingenwet (1849), die bepaalde dat vreemdelingen zonder middelen van bestaan en zonder reis-en verblijfpassen de grens over gezet dienden te worden. Later verschoof de aandacht naar andere politiezaken, zoals de opsporing van misdadigers en dronkaards, ontvreemde voorwerpen en mensen die waren gevlucht uit de bedelaarsgestichten. 

Informatie in het Algemeen Politieblad

Het blad bestaat voor een groot deel uit signalementen van personen. Bijvoorbeeld van uitgezette of juist tot het land toegelaten vreemdelingen, verdachten en daders van misdrijven, van vermiste personen en deserteurs. De signalementen bevatten doorgaans een naam, leeftijd, beroep, geboorte- en woonplaats en de reden van opsporing of uitleiding. De uiterlijke kenmerken worden omschreven aan de hand van de kleur van haar en ogen, de vorm van hoofd, kin en neus en soms ‘merkbaare teekenen’ zoals littekens, blessures en tatoeages.

Andere rubrieken beschrijven misdrijven en de gedupeerden daarvan. Gestolen goed wordt bijvoorbeeld gedetailleerd beschreven. Verder worden er personele mededelingen gedaan, zoals aanstellingen, promotie beloningen en standplaatsen van Rijkspolitieambtenaren. 

"Het opbrengen van een beschonken persoon gekiekt op de binnenplaats van het Hoofdbureau Ganzenmarkt".

Twee politieagenten pakken een dronken man op aan de achterkant van het Stadhuis (Stadhuisbrug) te Utrecht. 1900-1910. Foto: Het Utrechts Archief

Uiterlijk en bezit van voorouders

Doordat niet alleen vreemdelingen en (vermeende) misdadigers in het blad werden opgenomen, maar ook politieambtenaren en gedupeerden, is de kans groot dat een familielid ergens in het blad is vermeld. Met de signalementen is een beeld te vormen van het uiterlijk van je voorouders, en de omschrijvingen van gestolen goederen bieden zelfs een inkijkje in hun inboedel.

Berichten uit het Algemeen Politieblad van 1885 Verzamelingen

Algemeen Politieblad 1885. Collectie: CBG

Het Algemeen Politieblad bij het CBG

Het CBG bezit de jaargangen 1852 tot 1946 van het Algemeen Politieblad. Daarvan zijn de jaargangen tot 1900 gedigitaliseerd. De jaargangen 1901 tot 1910 zullen op korte termijn ook worden gepubliceerd. 

Raadplegen

Via onze website zijn de jaargangen 1852 tot 1900 op naam te doorzoeken. Een zoekopdracht geeft alle vermeldingen in de jaargangen. Om de vermelding als scan in te zien is een Vriendschap of dagkaart nodig. Zonder Vriendschap of dagkaart zijn de scans in te zien in onze bronnenzaal in Den Haag, via een eigen laptop of tablet of de pc’s aldaar.

Algemeen Politieblad 1917 Verzamelingen

Het Algemeen Politieblad is grotendeels gedigitaliseerd. Het CBG bewaart de originele banden. Foto: CBG