CBG bronnen
Verver

Verborgen Verleden met Jörgen Raymann

30 september 2017

Jörgen Raymann weet al veel over zijn voorouders, die volgens hem afkomstig zijn uit alle windstreken. Toch heeft hij nog vragen. Hij is vooral nieuwsgierig naar zijn voorouders Nahar. Hij wil weten of er een Joodse oorsprong is.

Jörgen Raymann

Jörgen Raymann aan het begin van zijn onderzoek. Foto: NTR.

Slavernij

De zoektocht begint in Paramaribo, de stad waar Jörgen is opgegroeid.

Om meer te weten te komen over de voorouders van zijn grootmoeder Eleonore Louise Nahar heeft hij een afspraak met de historica Mildred Caprino. Zij vertelt hem dat Eleonores vader plantage-eigenaar was, evenals diens vader, Pieter Marius Nahar. De plantage werd bewerkt door contractarbeiders uit India en Java. Pieter Marius’ moeder, de ongehuwde Henriette Elisabeth Nahar, was de dochter van de slavin Frederika. Frederika was eigendom van Theodorus Nahar, en zo luidde ook haar naam: Frederika van Theodorus Nahar. Pieter Marius Nahar trouwde in 1883 met Alwina Rijaard, die in slavernij werd geboren op de plantage Jagtlust. Samen met historica Mildred Caprino Jörgen bezoekt Jörgen de restanten van deze plantage.

Alwina was vijftien jaar toen ze haar vrijheid kreeg door de Emancipatie in 1863.

Joodse roots

Jörgens vermoeden dat de naam Nahar verwijst naar Joodse roots, werd niet bevestigd. Langs een andere lijn, de voorouders van moederszijde, blijkt hij echter wel een Joodse achtergrond te hebben. In Paramaribo heeft hij een afspraak met Jules Donk van de synagoge Neve Salomon, die hem weet te vertellen dat overgrootmoeder Marianne Koosje de Pina Joodse voorouders had. De lijn gaat ver terug in de tijd: tot David Cohen Nassy, die zich in de zeventiende eeuw in Suriname vestigde.

Jodensavanne

Gezicht op de Jodensavanne aan de Suriname rivier, 1850. Collectie: Rijksmuseum.

Jodensavanne

Om meer te weten te komen over deze David Cohen Nassy vertrekt Jörgen naar de Jodensavanne. Daar wordt hij opgewacht door Harold Sijlbing, voorzitter van de Stichting Jodensavanne. Jörgen bekijkt met hem de restanten van de synagoge die daar in 1685 werd gebouwd en een graf van de zoon van David Cohen Nassy uit 1693.

Weer terug in Paramaribo is er post uit Nederland, van Mark Ponte, historicus bij het Amsterdamse stadsarchief. Hij heeft nog aanvullende informatie over David Cohen Nassy, die in 1659 in Amsterdam blijkt te hebben gewoond.

Raijmann

Wat niet in de uitzending werd verteld: de eerste Raijmann die naar Suriname kwam, was Jörgens betovergrootvader Joannis Antonius Hubertus Raijmann, geboren te Roermond op  22 juni 1844. Joannis Antonius was ‘hospitaalschrijver’ en beroepsmilitair. Hij trouwde in 1889, op 9 september, met Hendrika Bertha van den Haag, maar overleed drie dagen na het huwelijk. Dat was niet onverwacht; in de huwelijksakte verklaarde de geneesheer Leijsner dat de bruidegom zodanig ziek was dat de dood spoedig zou intreden. Waarschijnlijk werd het huwelijk net voor zijn dood gesloten om hun kinderen een wettige status te geven, want Raijmann erkende ze alle vier. De kinderen waren geboren in respectievelijk 1871, 1879, 1881 en 1884.

Duitse roots

De vader van Joannis Antonius Hubertus Raijmann werd geboren in het Duitse Kervenheim. Ook via de eerder genoemde Marianne Koosje de Pina loopt er een lijn naar Duitsland. Zij trouwde met Johan Frederik Gottlieb Schmid, wiens grootvader afkomstig was uit Dettenhausen. 

Nederlandse roots

Jörgens Nederlandse roots liggen aan vaderskant dus in Roermond en aan moederskant in Noord-Holland. De moeder van Marianne Koosje de Pina was Louise Cornelia, dochter van de militair Cornelis Schager, afkomstig uit Zijpe. Hij overleed ongehuwd in het militair hospitaal in de Gravenstraat te Paramaribo op 9 februari 1875.

Militair Hospitaal Paramaribo

Het militair hospitaal te Paramaribo, 1898-1902. Collectie: Rijksmuseum.

Indiaanse roots

Ten slotte heeft Jörgen ook nog Indiaanse roots. Zijn grootvader Willem Cornelis Kana was een zoon van Jacquelina, een Indiaanse. Zij was landbouwster van beroep.

Willem Kana werd militair. In zijn militaire stamboek staat vermeld dat hij op 1 december 1906 werd geboren in het district Boven Suriname. In 1928 trad hij in dienst en hij werd pas op 25 juli 1950 wegens reorganisatie eervol uit de militaire dienst bij de landmacht in Suriname en Curaçao ontslagen. Kennelijk was Kana een goeie schutter, want hij kreeg verschillende prijzen. Onder meer voor zijn prestaties als scherpschutter karabijn en pistool. Ook ontving hij in 1945 het oorlogsherinneringskruis en in 1947 de zilveren gesp.

30sep_Jörgen_Raymann_op_zoek_naar_zijn_verborgen_verleden.jpg

Jörgen Raymann op zoek naar zijn verborgen verleden. Foto: NTR.