CBG bronnen
Verver

Verborgen Verleden met Eric Corton

14 oktober 2017

Eric Corton weet heel weinig over zijn voorouders. Hij hoopt meer te weten te komen en vooral ook te achterhalen waar de naam Corton vandaan komt. Hij verwacht Frankrijk, maar weet niet of dat juist is. Dat zal moeten blijken.

Eric Corton gaat op zoek naar zijn verborgen verleden. Foto: NTR

Eric Corton gaat op zoek naar zijn verborgen verleden. Foto: NTR

Tekst: Vera Weterings

Buitenechtelijk kind

Behalve naar de betekenis van zijn naam is Eric ook nieuwsgierig naar zijn oma Grada Wijnants uit Renkum, die lange tijd niet heeft geweten wie haar biologische moeder was en haar vader ook nooit heeft gekend. Haar moeder bleek een oudere zus te zijn en dit was een groot geheim in de familie. Erics moeder Yvonne heeft in een brief opgeschreven wat zij weet van het verhaal.

De moeder van oma Grada, Catharina Petronella ten Böhmer, was ongehuwd zwanger geraakt van een protestantse jongen. Hoewel normaal gesproken bij een zwangerschap snel getrouwd werd, kon dat in dit geval niet. De familie van Catharina Petronella was namelijk rooms-katholiek en de jongen protestants. Eric reist naar Renkum om samen met kerkhistoricus Peter Nissen door de Joan Beukerweg te lopen, de straat waar de biologische vader van oma Grada gewoond zou hebben. Ondertussen legt Nissen uit dat een gemengd huwelijk in die tijd zo goed als uitgesloten was. Het was de norm om te uwen binnen eigen kring. Vooral voor katholieken en protestanten was het uit den boze om met elkaar te trouwen. Gemengde huwelijken waren tot midden in de twintigste eeuw dan ook een schaars goed.

Zutphen

De zoektocht gaat verder in Zutphen, waar Eric een afspraak heeft met Rob van Drie van het CBG. Zutphen was wat betreft de familiegeschiedenis tot noch toe onbekend bij Eric, maar daar komt snel verandering in wanneer Rob hem kennis laat maken met zijn betovergrootvader Jacob Koudijs. Hij toont zijn overlijdensakte en wijst op de plaats van overlijden: het krankzinnigengesticht in Zutphen. Jacob overleed in 1783 in Zutphen en leed aan hypochondria, aan ingebeelde ziekten.

Eric Corton met Rob van Drie van het CBG. Foto: NTR

Eric Corton met Rob van Drie van het CBG. Foto: NTR

Amsterdam

In Amsterdam gaat de zoektocht verder, waar Eric kennismaakt met Harmen Snel van het Stadsarchief Amsterdam. Harmen toont Eric een overzicht van zijn voorouders en komt uit bij zijn voormoeder Adriana Woudman die in Amsterdam geboren is. Adriana blijkt ondanks dat haar moeder nog leefde in het Aalmoezeniers weeshuis in Amsterdam te zijn opgevoed. In dit weeshuis groeiden rond 1800 wel duizenden kinderen op waardoor het er zo vol zat dat veel kinderen in de provincie werden ondergebracht, zo ook Adriana. Ze kwam in Utrecht terecht. Toen zij in 1821 huwde stond in haar huwelijksakte beschreven dat zij niet wist waar haar ouders of grootouders waren gebleven. Haar moeder had haar drie minderjarige kinderen verlaten. Zij was toen weduwe, maar overleed pas enkele jaren na het huwelijk van Adriana, waarschijnlijk hebben de twee elkaar nooit meer ontmoet.



Crimineel verleden

Wat niet in de uitzending werd verteld, is dat Eric nog meer Amsterdamse voorouders had, namelijk zijn betovergrootvader Theodorus Kooper (1853-1904) en diens voorouders van vaderskant. Een andere interessante wetensaardigheid is dat een andere betovergrootvader, aan moederskant, Nutte Hendriks Boonstra in aanraking kwam met justitie. Hij is te vinden in het Politieblad van 1889 waarin te lezen is dat hij werd veroordeeld wegens dronkenschap. Dit was niet de enige voorouder die met justitie in aanraking kwam. Zo ook Mathias ten Böhmer, de betovergrootvader van Catharina Petronella ten Böhmer. Hij was te Kranenburg in Duitsland in 1772 geboren en overleden op 25 februari 1844 in Den Bosch, in het huis van bewaring. Hij was veroordeeld tot een maand gevangenisstraf wegens landloperij.

Nutte Hendriks Boonstra werd veroordeeld wegens dronkenschap. CBG Verzamelingen / Algemeen Politieblad Verzamelingen

Nutte Hendriks Boonstra werd veroordeeld wegens dronkenschap. CBG Verzamelingen / Algemeen Politieblad

Slag bij Waterloo

Als Eric meer informatie krijgt over de voorouders Corton en hoort dat de tocht hem naar Waterloo gaat brengen, wordt hij emotioneel. Waterloo raakt hem niet alleen omdat hij als jongen graag met tinnen soldaatjes speelde, maar vooral omdat zijn vader hem wel eens meenam naar Waterloo om over die slag te vertellen - niet wetende dat één van zijn voorouders daar deel van uit maakte. Professor Militaire Geschiedenis Ben Schoenmaker heeft Eric uitgenodigd op de hoeve Gémioncourt in Quatre Bras, vlakbij Waterloo. Hier vertelt hij meer over een bijzondere voorvader aan de Corton-kant: Johannes Swaaij, die in 1815 in de slag bij Waterloo heeft gevochten tegen Napoleon.

De prins van Oranje bij Quatre-Bras, 16 juni 1815, Jan Willem Pieneman, 1817 - 1818. Collectie: Rijksmuseum

De prins van Oranje bij Quatre-Bras, 16 juni 1815, Jan Willem Pieneman, 1817 - 1818. Collectie: Rijksmuseum

Stamvader

De zoektocht eindigt in de beroemde kathedraal van Laon die ook al in het stadje aanwezig was toen de stamvader van Eric leefde: Louis Carton. Louis is net als zijn broer Jan hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit de Thierarche, in Aisne, Frankrijk. Dit was een arme streek waar keer op keer oorlogslegers doorheen trokken.  Louis Carton was een soldaat afkomstig uit Frankrijk die in 1637 deelnam aan het Beleg van Breda en daar zijn toekomstige vrouw ontmoette. Samen met haar ging hij in de garnizoensstad Amersfoort wonen en de naam Carton werd al snel geschreven als Corton. Uit zijn testament blijkt Louis in Amersfoort gewerkt te hebben als meester-metselaar.



Het schip van de Kathedraal van Laon gezien in de richting van het koor

Het schip van de Kathedraal van Laon gezien in de richting van het koor

“Het leven wordt voorwaarts geleefd en achteraf begrepen”

Verwantschap Ron Brandsteder

Tot slot, wat niet in de uitzending naar voren kwam is de verwantschap tussen Eric Corton en voormalig televisiepresentator Ron Brandsteder. De twee blijken allebei afstammeling te zijn van Johannes Verschoof. Verschoof was timmerman en trouwde eerst met Aagje van Vredendaal (ged. 1798-1834). Zijn tweede huwelijk sloot hij met haar zusje Cornelia Jacoba van Vredendaal op 6 juni 1835. Zij kregen onder meer twee kinderen: Pieter Verschoof (1836-1908) en Maria Verschoof (geb. 1848). Eric stamt af van Pieter Verschoof en Ron van Maria Verschoof.